Негізгі мазмұнға өту
SaqshyҚМА
Білім қорыРейтинг
  • ҚАЗҚазақша
  • РУСРусский
КіруТіркелу
Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі

Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің оқу платформасы

Оқушылардың деректері Қазақстан Республикасының аумағында сақталады.

ҚМА ресми сайтыДербес деректерді өңдеу саясаты

© 2026 Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі

← Білім қоры

Глоссарий

Бір сөзді оқушыға және студентке әртүрлі түсіндіреді. Басқа түсіндірмені көру үшін ауыстырыңыз.

14 термин
Нақты бенефициар

Схемада бір адам қол қояды, екіншісі картасын береді, ал үшіншісі ақшаны алады. Соңғысы — нақты бенефициар. Ол көбіне ешбір қағазда жоқ.

  • Қаржы мониторингі
  • Схемалар
Шеңберлі схема

Ақша бір фирмадан екіншісіне, одан үшіншісіне өтіп, ақыры бірінші иесіне қайта оралады. Сырттай көп операция болып көрінеді, ал шын мәнінде ақша ешқайда кеткен жоқ.

  • Схемалар
  • Транзиттік операциялар
Клиент профилі

Банк әр клиенті туралы әдеттегісін біледі: қанша және кімнен алады. Бұрын-соңды болмаған нәрсе байқалса, банк сұрақ қояды.

  • Қаржы мониторингі
Міндетті бақылау шегі

Ірі аударымдар туралы банк хабарлауға міндетті. Соманы қандай шектен бастап хабарлау керегін заң белгілейді.

  • Қаржы мониторингі
  • Соманы бөлшектеу
Дроппер

Бұл — өз банк картасын басқа адамға берген адам. Оған «ештеңе істемейсің, тек картаңды бер» дейді. Ал карта арқылы ұрланған ақша өтеді, және банк алдында оның иесі — сол адам.

  • Дропперлік
  • Банк карталары
Негізсіз күдік

Кейде тексеруші қалыпты операцияны күдікті деп ойлайды. Мысалы, гүл дүкенінің 8 наурызда түсімі үш есе өседі — бұл маусым, схема емес.

  • Қаржы мониторингі
Қаржы пирамидасы

Бір адам ақша салады, оған пайыз төлейді. Бірақ ол пайыз ешқандай жұмыстан емес — келесі салған адамның ақшасынан. Жаңа адамдар келмей қалғанда, ақша да бітеді. Соңғы болып кіргендер ештеңе алмайды, ал олар — көпшілік.

  • Қаржы пирамидалары
  • Салымдар
KYC

Шот ашар алдында банк алдында кім тұрғанын анықтайды: құжатты қарайды, не істейтінін және ақшаның қайдан келетінін сұрайды. Сол себепті шотты бөтен атқа ашу мүмкін емес — және сол себепті берілген карта бәрібір сенікі болып қала береді.

  • Қаржы мониторингі
Жаппай мекенжай

Бір үйде немесе кеңседе бірден жүздеген компания тіркелген болып шығады. Ол жерде сонша фирма жұмыс істей алмайды — демек, көбі тек қағаз жүзінде ғана бар.

  • Жалған фирмалар
  • Схемалар
Номиналды директор

Адамға: «фирманы өз атыңа аш, қалғанын мен жасаймын, саған ақша төлеймін» дейді. Ол қол қояды, бірақ ештеңе шешпейді. Ал фирма не істесе — жауап беретін сол.

  • Жалған фирмалар
  • Схемалар
Қойылған тұлға

Оған: «атыңа ресімде, қалғанын өзім істеймін» дейді. Ол қол қояды да, шешім қабылдамайды. Ал құжаттарда есім оныкі — сұрақ та алдымен оған келеді.

  • Жалған фирмалар
  • Дропперлік
  • Схемалар
Фишинг

Саған банктің немесе дүкеннің сайтындай көрінетін сілтеме келеді. Сырты бірдей, ал мекенжайы басқа. Сен карта нөмірін жазасың — және ол алаяққа кетеді. Нағыз домен — мекенжайдағы соңғы екі бөлік, соған қара.

  • Фишинг
  • Интернет
Соманы бөлшектеу

Банк ірі аударымдарды тексереді. Сондықтан ақшаны бір рет емес, көп рет кішкене бөліктермен жібереді — тексеруге ілікпес үшін.

  • Соманы бөлшектеу
  • Қаржы мониторингі
  • Схемалар
Транзиттік операция

Шот ақша сақтауға емес, өткізуге ғана пайдаланылады: келді — кетті. Дәл сол үшін схемаға бөтен карта керек.

  • Транзиттік операциялар
  • Қаржы мониторингі
  • Схемалар